
Türkiye’de kirada yaşayanların sık karşılaştığı sorunlardan biri, yeni kira döneminde talep edilen yüksek artışlardır. Türkiye’deki bir konuta ilişkin kira sözleşmesi Türk hukukuna tabidir. Kiracının yabancı uyruklu olması, kira artışına ilişkin korumaları ortadan kaldırmaz. (5718 sayılı Kanun m.25)
Kira artışının bir sınırı var mı?
Türk lirası üzerinden yapılan konut kiralarında, yenilenen dönem için kararlaştırılan artış, kural olarak TÜFE’nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını aşamaz. Sözleşmede geçerli, daha düşük bir artış oranı bulunuyorsa kanuni üst sınırın açıklanması bu oranı kendiliğinden yükseltmez. (TBK m.344)
Beş yıl dolunca ev sahibi istediği bedeli belirleyebilir mi?
Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde kira bedelinin mahkemece yeniden belirlenmesi istenebilir. Hâkim; TÜFE’yi, konutun durumunu ve emsal kiraları birlikte değerlendirir. Beş yılın dolması, ev sahibinin istediği bedeli tek taraflı olarak geçerli hâle getirmez. (TBK m.344/3)
Artışı kabul etmezsem evden çıkmam gerekir mi?
Ev sahibi, belirli süreli konut kira sözleşmesini yalnızca sözleşme süresinin bitmesine dayanarak sona erdiremez. Tahliye için kanundaki koşulların ayrıca oluşması gerekir. (TBK m.347)
Yabancı para üzerinden düzenlenen kira sözleşmelerinde ise özel hükümler bulunduğundan, aynı artış hesabı doğrudan uygulanmamalıdır. (TBK m.344/4)
Kira uyuşmazlıklarında sözleşmenin, ödeme belgelerinin ve yazışmaların birlikte incelenmesi önemlidir. Yeni bir belge veya tahliye taahhüdü imzalamadan önce hukuki sonuçlarının değerlendirilmesi, hak kayıplarını önlemeye yardımcı olur.
Hukuki kaynaklar: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m.344 ve 347 · 5718 sayılı Kanun, m.25